dohAvalI
sūradāsa kī racanāeṃ - bhāga 1
सूरदास की रचनाएं - भाग १
Verse
१. देखे मैं छबी आज अति बिचित्र हरिकी ॥ध्रु०॥
Verse
आरुण चरण कुलिशकंज ।
Verse
चंदनसो करत रंग सूरदास जंघ जुगुली खंब कदली । कटी जोकी हरिकी ॥१॥
Verse
उदर मध्य रोमावली ।
Verse
भवर उठत सरिता चली ।
Verse
वत्सांकित हृदय भान । चोकि हिरनकी ॥२॥
Verse
दसनकुंद नासासुक ।
Verse
नयनमीन भवकार्मुक ।
Verse
केसरको तिलक भाल । शोभा मृगमदकी ॥३॥
Verse
सीस सोभे मयुरपिच्छ ।
Verse
लटकत है सुमन गुच्छ ।
Verse
सूरदास हृदय बसे । मूरत मोहनकी ॥४॥
Verse
२. श्रीराधा मोहनजीको रूप निहारो ॥ध्रु०॥
Verse
छोटे भैया कृष्ण बडे बलदाऊं चंद्रवंश उजिआरो ॥श्री०॥१॥
Verse
मोर मुगुट मकराकृत कुंडल पितांबर पट बारो ॥श्री०॥२॥
Verse
हलधर गीरधर मदन मनोहर जशोमति नंद दुलारी ॥श्री०॥३॥
Verse
शंख चक्र गदा पद्म विराजे असुरन भंजन हारो ॥श्री०॥४॥
Verse
जमुनाके नीर तीर धेनु चरावे वोढे कामर कारो ॥श्री०॥५॥
Verse
निरमल जल जमुनाजीको किनो नागनाथ लीयो कारो ॥श्री०॥६॥
Verse
इंद्र कोप चढे व्रज उपर नखपर गीरवर धारो ॥श्री०॥७॥
Verse
कनक सिंहासन जदुवर बैठे कोटि भानु उजिआरो ॥श्री०॥८॥
Verse
माता जशोदा करत आरती बार बार बलिहारो ॥श्री०॥९॥
Verse
सूरदास हरिको रूप निहारे जीवन प्रान हमारे ॥श्री०॥१०॥
Verse
३. राधे कृष्ण कहो मेरे प्यारे भजो मेरे प्यारे जपो मेरे प्यारे ॥ध्रु०॥
Verse
भजो गोविंद गोपाळ राधे कृष्ण कहो मेरे ॥
Verse
प्यारे०॥१॥
Verse
कृष्णजीकी लाल लाल अखियां हो लाल अखियां । जैसी खिलीरे गुलाब ॥राधे०॥२॥
Verse
सिरपर मुगुट विराजे हो विराजे । बन्सी शोभे रसाल ॥राधे०॥३॥
Verse
पितांबर पटकुलवाली हो पटकुलवाली कंठे मोतियनकी माल ॥राधे०॥४॥
Verse
शुभ काने कुंडल झलके हो कुंडल झलके । तिलक शोभेरे ललाट ॥राधे०॥५॥
Verse
सूरदास चरण बलिहारी हो चरण बलिहारी । मै तो जनम जनम तिहारो दास ॥राधे०॥६॥
Verse
४. नंद दुवारे एक जोगी आयो शिंगी नाद बजायो । सीश जटा शशि वदन सोहाये अरुण नयन छबि छायो ॥
Verse
नंद ॥ध्रु०॥
Verse
रोवत खिजत कृष्ण सावरो रहत नही हुलरायो । लीयो उठाय गोद नंदरानी द्वारे जाय दिखायो ॥नंद०॥१॥
Verse
अलख अलख करी लीयो गोदमें चरण चुमि उर लायो । श्रवण लाग कछु मंत्र सुनायो हसी बालक कीलकायो ॥
Verse
नंद ॥२॥
Verse
चिरंजीवोसुत महरी तिहारो हो जोगी सुख पायो । सूरदास रमि चल्यो रावरो संकर नाम बतायो ॥
Verse
नंद॥३॥
Verse
५. देख देख एक बाला जोगी द्वारे मेरे आया हो ॥ध्रु०॥
Verse
पीतपीतांबर गंगा बिराजे अंग बिभूती लगाया हो । तीन नेत्र अरु तिलक चंद्रमा जोगी जटा बनाया हो ॥१॥
Verse
भिछा ले निकसी नंदरानी मोतीयन थाल भराया हो । ल्यो जोगी जाओ आसनपर मेरा लाल दराया हो ॥२॥
Verse
ना चईये तेरी माया हो अपनो गोपाल बताव नंदरानी । हम दरशनकु आया हो ॥३॥
Verse
बालकले निकसी नंदरानी जोगीयन दरसन पाया हो । दरसन पाया प्रेम बस नाचे मन मंगल दरसाया हो ॥४॥
Verse
देत आसीस चले आसनपर चिरंजीव तेरा जाया हो । सूरदास प्रभु सखा बिराजे आनंद मंगल गाया हो ॥५॥
Verse
६. बासरी बजाय आज रंगसो मुरारी । शिव समाधि भूलि गयी मुनि मनकी तारी ॥
Verse
बा०॥ध्रु०॥
Verse
बेद भनत ब्रह्मा भुले भूले ब्रह्मचरी । सुनतही आनंद भयो लगी है करारी ॥
Verse
बास०॥१॥
Verse
रंभा सब ताल चूकी भूमी नृत्य कारी । यमुना जल उलटी बहे सुधि ना सम्हारी ॥
Verse
बा०॥२॥
Verse
श्रीवृंदावन बन्सी बजी तीन लोक प्यारी । ग्वाल बाल मगन भयी व्रजकी सब नारी ॥
Verse
बा०॥३॥
Verse
सुंदर श्याम मोहन मुरती नटबर वपुधारी । सूरकिशोर मदन मोहन चरण कमल बलिहारी ॥
Verse
बास०॥४॥
Verse
७. जागो पीतम प्यारा लाल तुम जागो बन्सिवाला । तुमसे मेरो मन लाग रह्यो तुम जागो मुरलीवाला ॥
Verse
जा०॥ध्रु०॥
Verse
बनकी चिडीयां चौं चौं बोले पंछी करे पुकारा । रजनि बित और भोर भयो है गरगर खुल्या कमरा ॥१॥
Verse
गरगर गोपी दहि बिलोवे कंकणका ठिमकारा । दहिं दूधका भर्या कटोरा सावर गुडाया डारा ॥
Verse
जा०॥२॥
Verse
धेनु उठी बनमें चली संग नहीं गोवारा । ग्वाल बाल सब द्वारे ठाडे स्तुति करत अपारा ॥
Verse
जा०॥३॥
Verse
शिव सनकादिक और ब्रह्मादिक गुन गावे प्रभू तोरा । सूरदास बलिहार चरनपर चरन कमल चित मोरा ॥
Verse
जा०॥४॥
Verse
८. ऐसे भक्ति मोहे भावे उद्धवजी ऐसी भक्ति । सरवस त्याग मगन होय नाचे जनम करम गुन गावे ॥
Verse
उ०॥ध्रु०॥
Verse
कथनी कथे निरंतर मेरी चरन कमल चित लावे ॥
Verse
मुख मुरली नयन जलधारा करसे ताल बजावे ॥उ०॥१॥
Verse
जहां जहां चरन देत जन मेरो सकल तिरथ चली आवे । उनके पदरज अंग लगावे कोटी जनम सुख पावे ॥उ०॥२॥
Verse
उन मुरति मेरे हृदय बसत है मोरी सूरत लगावे । बलि बलि जाऊं श्रीमुख बानी सूरदास बलि जावे ॥उ०॥३॥
Verse
९. ग्वाली ते मेरी गेंद चोराई ग्वालिनि तें मेरी गेंद चोराई । खेलत गेंद परी तोरे अंगना अंगिया बीच छिपाई ॥ध्रु०॥
Verse
काहेकी गेंद काहेकी धागा कौन हात बनाई फुलनकी गेंद । रेशमका धागा जशोमति हाथ बनाई ॥११॥
Verse
झुटे लाल झुट मति बोलो अंगिया तकत पराई । जो मेरी अंगियामें गेंद जो निकसे भूल जावो ठकुराई ॥
Verse
ग्या०॥२॥
Verse
हस हस बात करत राधे संग उतसें जशोदा आई । सूरदास प्रभु चतुर कनैया एक गये दो पाई ॥
Verse
ग्वा०॥३॥
Verse
१०. नेक चलो नंदरानी उहां लगी नेक चलो नंदारानी ॥ध्रु०॥
Verse
देखो आपने सुतकी करनी दूध मिलावत पानी ॥उ०॥१॥
Verse
हमरे शिरकी नयी चुनरिया ले गोरसमें सानी ॥उ०॥२॥
Verse
हमरे उनके करन बाद है हम देखावत जबानी ॥उ०॥३॥
Verse
तुमरे कुलकी ऐशी बतीया सो हमारे सब जानी ॥उ०॥४॥
Verse
पिता तुमारे कंस घर बांधे आप कहावत दानी ॥उ०॥५॥
Verse
यह व्रजको बसवो हम त्यागो आप रहो राजधानी ॥उ०॥६॥
Verse
सूरदास उखर उखरकी बरखा थोर जल उतरानी ॥उ०॥७॥
Verse
११. देखो माई हलधर गिरधर जोरी ॥ध्रु०॥
Verse
हलधर हल मुसल कलधारे गिरधर छत्र धरोरी ॥देखो०॥१॥
Verse
हलधर ओढे पित पितांबर गिरधर पीत पिछोरी ॥देखो०॥२॥
Verse
हलधर केहे मेरी कारी कामरी गीरधरने ली चोरी ॥देखो०॥३॥
Verse
सूरदास प्रभुकी छबि निरखे भाग बडे जीन कोरी ॥देखो०॥४॥
Verse
१२. नेननमें लागि रहै गोपाळ नेननमें ॥ध्रु०॥
Verse
मैं जमुना जल भरन जात रही भर लाई जंजाल ॥ने०॥१॥
Verse
रुनक झुनक पग नेपुर बाजे चाल चलत गजराज ॥ने०॥२॥
Verse
जमुनाके नीर तीर धेनु चरावे संग लखो लिये ग्वाल ॥ने०॥३॥
Verse
बिन देखे मोही कल न परत है निसदिन रहत बिहाल ॥ने०॥४॥
Verse
लोक लाज कुलकी मरजादा निपट भ्रमका जाल ॥ने०॥५॥
Verse
वृंदाबनमें रास रचो है सहस्त्र गोपि एक लाल ॥ने०॥६॥
Verse
मोर मुगुट पितांबर सोभे गले वैजयंती माल ॥ने०॥७॥
Verse
शंख चक्र गदा पद्म विराजे वांके नयन बिसाल ॥ने०॥८॥
Verse
सुरदास हरिको रूप निहारे चिरंजीव रहो नंद लाल ॥ने०॥९॥
Verse
१३. दरसन बिना तरसत मोरी अखियां ॥ध्रु०॥
Verse
तुमी पिया मोही छांड सीधारे फरकन लागी छतिया ॥द०॥१॥
Verse
बस्ति छाड उज्जड किनी व्याकुल भई सब सखियां ॥द०॥२॥
Verse
सूरदास कहे प्रभु तुमारे मिलनकूं ज्युजलंती मुख बतिया ॥द०॥३॥
Verse
१४. सावरे मोकु रंगमें बोरी बोरी सांवरे मोकुं रंगमें बोरी बोरी ॥ध्रु०॥
Verse
बहीयां पकर कर शीरकी गागरिया ।
Verse
छिन गागर ढोरी ।
Verse
रंगमें रस बस मोकूं किनी ।
Verse
डारी गुलालनकी झोरी । गावत लागे मुखसे होरी ॥सा०॥१॥
Verse
आयो अचानक मिले मंदिरमें ।
Verse
देखत नवल किशोरी ।
Verse
धरी भूजा मोकुं पकरी जीवनने बलजोरे । माला मोतियनकी तोरी ॥सा०॥२॥
Verse
तब मोरे जोर कछु न चालो ।
Verse
बात कठीन सुनाई ।
Verse
तबसे उनकु नेन दिखायो मत जानो मोकूं मोरी । जानु तोरे चितकी चोरी ॥सा०॥३॥
Verse
मरजादा हमेरी कछु न राखी कंचुबोकी कसतोरी ।
Verse
सूरदास प्रभु तुमारे मिलनकू मोकूं रंगमें बोरी । गईती मैं नंदजीकी पोरी ॥सा०॥४॥
Verse
१५. हमसे छल कीनो काना नेनवा लगायके ॥ध्रु०॥
Verse
जमुनाजलमें जीपें गेंद डारी कालि नागनाथ लाये । इंद्रको गुमान हर्यो गोवरधन धारके ॥ह०॥१॥
Verse
मोर मुगुट बांधे काली कामरी खांदे । जमुनाजीमें ठाडो काना बासरी बजायके ॥ह०॥२॥
Verse
देवकीको जायो काना आधिरेन गोकुल आयो । जशोदा रमायो काना माखन खिलायके ॥ह०॥३॥
Verse
गोपि सब त्याग दिनी कुबजा संग प्रीत कीनि । सूर कहे प्रभु दरुशन दीजे मोरी व्रजमें आयके ॥ह०॥४॥
Verse
१६. जमुनाके तीर बन्सरी बजावे कानो ॥ज०॥ध्रु०॥
Verse
बन्सीके नाद थंभ्यो जमुनाको नीर खग मृग धेनु मोहि कोकिला अनें किर ॥बं०॥१॥
Verse
सुरनर मुनि मोह्या रागसो गंभीर । धुन सुन मोहि गोपि भूली आंग चीर ॥बं०॥२॥
Verse
मारुत तो अचल भयो धरी रह्यो धीर । गौवनका बच्यां मोह्यां पीवत न खीर ॥बं०॥३॥
Verse
सूर कहे श्याम जादु कीन्ही हलधरके बीर । सबहीको मन मोह्या प्रभु सुख सरीर ॥ब०॥४॥
Verse
१७. मधुरीसी बेन बजायके । मेरो मन मोह्यो सांवरा ॥ध्रु०॥
Verse
मेरे आंगनमें बांसको बेडलो सिंचो मन चित्त लायके । अब तो बेरण भई बासरी मोहन मुखपर आयके ॥सां०॥१॥
Verse
मैं जल जमुना भरन जातरी मारग रोक्यो आयके । बनसीमें कछु आचरण गावे राधेको नाम सुनायके ॥सा०॥२॥
Verse
घुंघटका पट ओडे आवें सब सखियां सरमायके । कहां कहेली सहेली सासु नणंदी घर जायके ॥सां०॥३॥
Verse
सूरदास गोकुलकी महिमा कबलग कहूं बनायके । एक बेर मोहे दरशन दीजो कुंज गलिनमें आयके ॥सां०॥४॥
Verse
१८. काहू जोगीकी नजर लागी है मेरो कुंवर । कन्हिया रोवे ॥ध्रु०॥
Verse
घर घर हात दिखावे जशोदा दूध पीवे नहि सोवे ।
Verse
चारो डांडी सरल सुंदर । पलनेमें जु झुलावे ॥मे०॥१॥
Verse
मेरी गली तुम छिन मति आवो ।
Verse
अलख अलख मुख बोले । राई लवण उतारे यशोदा सुरप्रभूको सुवावे ॥मे०॥२॥
Verse
१९. शाम नृपती मुरली भई रानी ॥ध्रु०॥
Verse
बन ते ल्याय सुहागिनी किनी । और नारी उनको न सोहानी ॥१॥
Verse
कबहु अधर आलिंगन कबहु । बचन सुनन तनु दसा भुलानी ॥२॥
Verse
सुरदास प्रभू तुमारे सरनकु । प्रेम नेमसे मिलजानी ॥३॥
Verse
२०. मुरली कुंजनीनी कुंजनी बाजती ॥ध्रु०॥
Verse
सुनीरी सखी श्रवण दे अब तुजेही बिधि हरिमुख राजती ॥१॥
Verse
करपल्लव जब धरत सबैलै सप्त सूर निकल साजती ॥२॥
Verse
सूरदास यह सौती साल भई सबहीनके शीर गाजती ॥३॥
Verse
२१. तुमको कमलनयन कबी गलत ॥ध्रु०॥
Verse
बदन कमल उपमा यह साची ता गुनको प्रगटावत ॥१॥
Verse
सुंदर कर कमलनकी शोभा चरन कमल कहवावत ॥२॥
Verse
और अंग कही कहा बखाने इतनेहीको गुन गवावत ॥३॥
Verse
शाम मन अडत यह बानी बढ श्रवण सुनत सुख पवावत । सूरदास प्रभु ग्वाल संघाती जानी जाती जन वावत ॥४॥
Verse
२२. रसिक सीर भो हेरी लगावत गावत राधा राधा नाम ॥ध्रु०॥
Verse
कुंजभवन बैठे मनमोहन अली गोहन सोहन सुख तेरोई गुण ग्राम ॥१॥
Verse
श्रवण सुनत प्यारी पुलकित भई प्रफुल्लित तनु मनु रोम राम सुखराशी बाम ॥२॥
Verse
सूरदास प्रभु गिरीवर धरको चली मिलन गजराज गामिनी झनक रुनक बन धाम ॥३॥
Verse
२३. फुलनको महल फुलनकी सज्या फुले कुंजबिहारी । फुली राधा प्यारी ॥ध्रु०॥
Verse
फुलेवे दंपती नवल मनन फुले फले करे केली न्यारी ॥१॥
Verse
फुलीलता वेली विविधा सुमन गन फुले आवन दोऊं है सुखकारी ॥२॥
Verse
सूरदास प्रभु प्यारपर बारत फुले फलचंपक बेली नेवारी ॥३॥
Verse
२४. कायकूं बहार परी । मुरलीया ॥
Verse
कायकू ब०॥ध्रु०॥
Verse
जेलो तेरी ज्यानी पग पछानी । आई बनकी लकरी मुरलिया ॥
Verse
कायकु ब०॥१॥
Verse
घडी एक करपर घडी एक मुखपर । एक अधर धरी मुरलिया ॥
Verse
कायकु ब०॥२॥
Verse
कनक बासकी मंगावूं लकरियां । छिलके गोल करी मुरलिया ॥
Verse
कायकु ब०॥३॥
Verse
सूरदासकी बाकी मुरलिये ।
Verse
संतन से सुधरी । मुरलिया काय०॥४॥
Verse
२५. सुदामजीको देखत श्याम हसे सुदामजीको देखत० ॥ध्रु०॥
Verse
हम तुम मित्र है बालपनके । अब तुम दूर बसे ॥
Verse
सुदामजी ॥१॥
Verse
फाटीरे धोती टुटी पगडीयां । चालत पाव घसे ॥
Verse
सुदा०॥२॥
Verse
भाभिजीने कुछ भेट पठाई । पोवे तीन पैसे ॥
Verse
सुदा०॥३॥
Verse
सूरदास प्रभु तुम्हारे मिलनसे । कंचन मेल बसे ॥
Verse
सुदामजी०॥४॥
